Trong ngành cơ khí chính xác, máy phay là công cụ không thể thiếu – từ xưởng sản xuất nhỏ đến dây chuyền CNC tự động hóa. Nhưng ít ai để ý rằng, đằng sau những chuyển động quay êm ái, những đường cắt mịn màng đó chính là một bộ phận thầm lặng nhưng cực kỳ quan trọng: vòng bi. Vòng bi tuy là bộ phận nhỏ nhưng quyết định độ chính xác, độ bền và hiệu suất vận hành của máy.
Vậy làm sao để chọn đúng vòng bi cho máy phay? Có những loại vòng bi nào phù hợp với từng loại máy? Cần lưu ý gì khi thay thế, bảo dưỡng? Hãy cùng PLB Việt Nam khám phá tất cả ngay trong bài viết dưới đây.
Vòng bi cho máy phay là gì?
Vòng bi là chi tiết cơ khí có nhiệm vụ đỡ trục quay, giảm ma sát, và đảm bảo chuyển động quay mượt mà, chính xác.
Trong máy phay – đặc biệt là máy phay CNC hiện đại – vòng bi được lắp ở nhiều vị trí khác nhau như:
- Trục chính (Spindle): Vòng bi phải chịu tải cao, tốc độ quay lớn, đòi hỏi độ chính xác cực cao.
- Trục vít me bi: Dẫn động bàn máy, vòng bi giúp truyền chuyển động tuyến tính chính xác.
- Động cơ truyền động: Vòng bi đảm bảo motor quay ổn định, không quá nhiệt.
- Bộ phận dẫn dao: Hỗ trợ chuyển động dao phay mượt, giảm rung, tăng tuổi thọ dao cụ.

Các loại vòng bi dùng cho máy phay phổ biến
Máy phay sử dụng nhiều loại vòng bi cho máy phay khác nhau, tùy vào chức năng và vị trí lắp đặt:
Vòng bi tiếp xúc góc
- Ứng dụng: Trục chính máy phay.
- Đặc điểm: Chịu được tải trọng cả hướng trục và hướng kính. Độ chính xác cao.
- Ưu điểm: Thích hợp với tốc độ quay cao và yêu cầu gia công chính xác.
Vòng bi cầu
- Ứng dụng: Trục động cơ, bộ phận phụ trợ.
- Đặc điểm: Chịu tải trung bình, giá thành hợp lý.
- Ưu điểm: Ít bảo trì, hoạt động ổn định.
Vòng bi đũa
- Ứng dụng: Các bộ phận có tải trọng lớn.
- Đặc điểm: Chịu lực hướng kính lớn hơn vòng bi cầu.
- Ưu điểm: Khả năng chịu tải cao, thích hợp cho môi trường gia công nặng.

Vòng bi gốm
- Ứng dụng: Trục chính CNC cao cấp.
- Đặc điểm: Nhẹ, không dẫn điện, chịu nhiệt tốt.
- Ưu điểm: Tốc độ quay cực cao, độ bền vượt trội.
Cách chọn vòng bi cho máy phay phù hợp
Khi chọn vòng bi cho máy phay, đừng chỉ dựa vào kích thước hay giá thành. Hãy cân nhắc các yếu tố sau:
- Tốc độ quay của trục chính: Máy phay tốc độ cao (ví dụ: >12.000 vòng/phút) cần vòng bi có độ chính xác và khả năng chịu nhiệt tốt.
- Tải trọng vận hành: Cần xác định lực tác động lên vòng bi – tải hướng kính, tải trục hay hỗn hợp.
- Độ chính xác (Precision Class): Chọn các loại vòng bi có cấp chính xác từ P5 đến P2 cho trục chính.
- Môi trường làm việc: Môi trường nhiều bụi, ẩm hoặc có chất làm mát yêu cầu vòng bi có phớt chắn và vật liệu chống ăn mòn.
- Khả năng bôi trơn: Vòng bi phải dễ dàng tiếp nhận dầu/ mỡ bôi trơn. Lựa chọn loại có thể tái bôi trơn hoặc kín tùy nhu cầu.
- Thương hiệu và nguồn gốc: Ưu tiên các thương hiệu uy tín như KOYO, TIMKEN, PBC, JNS… và mua từ nhà phân phối chính hãng.

Gợi ý một số mã vòng bi cho máy phay thường dùng hiện nay
Dưới đây là một số mã vòng bi thường dùng trong máy phay, được lựa chọn theo từng ứng dụng cụ thể:
| Mã vòng bi KOYO | Loại vòng bi | Đặc điểm nổi bật |
| Vòng bi 7005C/DB | Tiếp xúc góc đôi | Tốc độ và độ chính xác cao |
| Vòng bi7206B | Tiếp xúc góc đơn | Chịu tải trục tốt, lắp được nhiều kiểu preload |
| Vòng bi 7010CDB/GNP5 | Tiếp xúc góc chính xác P5 | Dùng cho trục chính CNC tốc độ cao |
| Vòng bi 7304 | Góc tiếp xúc lớn | Ổn định cho máy phay tốc độ trung bình |
| Vòng bi 7012A5TYNDULP4 | Cấp chính xác P4 | Thích hợp cho máy phay khuôn mẫu |
| Vòng bi 6204ZZ | Vòng bi cầu rãnh sâu | Dùng cho động cơ trục, cơ cấu trượt |
| Vòng bi 6305-2RS | Rãnh sâu, phớt kín 2 bên | Chịu tải trung bình, môi trường bụi |
| Vòng bi 6006ZZ | Cỡ nhỏ, tốc độ cao | Dùng cho cụm dẫn động hoặc truyền động phụ |
| Vòng bi 6210 | Bảo vệ kín chống bụi, dầu | Dùng cho cụm trượt bàn máy |
| Vòng bi 6807ZZ | Siêu mỏng, quay nhẹ | Cho cơ cấu tải nhẹ, quay nhanh |
| Vòng bi NU205 | Vòng bi đũa một dãy | Chịu tải hướng kính cao – dùng cho máy cơ khí lớn |
| Vòng bi NJ306 | Vòng bi đũa định hướng trục | Dùng trong cụm tải nặng, cốt trục lớn |
| Vòng bi NUP208 | Chống dịch trục – giữ ổn định | Cho bộ phận truyền lực chính trong máy phay |
Vòng bi không chỉ là phụ tùng thay thế – mà là nền tảng tạo nên độ chính xác và hiệu suất của máy phay. Việc chọn đúng vòng bi, lắp đúng cách, bảo trì đều đặn không chỉ giúp máy hoạt động trơn tru, mà còn nâng cao chất lượng sản phẩm và giảm thiểu chi phí vận hành.
Nếu bạn đang phân vân chọn vòng bi cho máy phay CNC, máy cơ khí truyền thống hay dây chuyền công nghiệp, hãy liên hệ ngay với chúng tôi để được tư vấn kỹ thuật tận tâm – báo giá minh bạch – giao hàng nhanh chóng.
>> Xem thêm:
